Handelingen 26:20,

 ..maar ik heb eerst hun, die te Damascus waren, en te Jeruzalem en in het gehele Joodse land en de heidenen verkondigd, dat zij met berouw ³³⁴⁰ zich zouden bekeren ¹⁹⁹⁴ tot God en werken doen, met hun berouw ³³⁴¹  in overeenstemming.

³³⁴⁰ metano’eo, ww = meestal vertaald met (zich) bekeren, hier vertaald met berouw hebben

³³⁴¹ me’tanoia, zn vr = meestal vertaald met bekering, hier vertaald met berouw

¹⁹⁹⁴ epi’strepho, ww = vertaald met bekeren

¹⁹⁹⁵ epistro’phe, zn vr = vertaald met bekering

Er worden in het nieuwe testament twee termen gebruikt, die worden vertaalt met bekering (zn) of je bekeren (ww). Het meest wordt in het nieuwe testament het Griekse woord “metanoia” gebruikt, het betekent zoveel als ’tot andere gedachten komen’ met als gevolg je ergens vanaf keren. Minder vaak wordt gerefereerd aan de term “epistrophe”. Dit heeft meer de lading van je omkeren in de richting van, je vind het steeds in combinatie met het woord “tot”. De oproep om ons te bekeren zo als Jezus het in de mond neemt is over het algemeen de term “metanoia”. De eerste keer is in Mattheus 4: 17

Van toen aan begon Jezus te prediken en te zeggen: “Bekeert u ³³⁴⁰ , want het Koninkrijk der hemelen is nabijgekomen”.

Bekering wordt gegeven als belangrijkste voorwaarde om deel te krijgen aan het heil wat ons wordt aangereikt in de bijbel. Het wordt direct in verband gebracht met het komende Koninkrijk der hemelen of Koninkrijk van God. Het koninkrijk staat voor het nieuwe leven in Christus wat ons ten deel  valt als wij gehoorzaam ons onderwerpen aan deze nieuwe Koning, Jezus Christus. Het gevolg is vergeving van zonden en nieuw leven, maar ook wedergeboren worden, een nieuwe schepping zijn. Bij de eerste preek van Petrus in Handelingen 2 wordt het in combinatie gegeven met de doop in de Naam van de Jezus Christus.

Lukas 24:47

 …en dat in zijn naam moest gepredikt worden bekering <3341> tot vergeving der zonden aan alle volken, te beginnen bij Jeruzalem.

Handelingen 2:38

En Petrus antwoordde hun: Bekeert u <3340> en een ieder van u late zich dopen op de naam van Jezus Christus, tot vergeving van uw zonden, en gij zult de gave des Heiligen Geestes ontvangen.

Bekering, waarvan dan?

Waar moet ik mij dan van bekeren? De bijbel geeft ons een aantal zaken. We moeten ons bekeren van zonde, van ongehoorzaamheid en van dode werken (Hebreeën 6:1).

• Zonde heeft te maken met dingen, die we doen, die niet in overeenstemming, maar in tegenspraak zijn met Gods bedoeling en Zijn wil of wet. (1 Johannes 3:4, ‘…zonde is wetteloosheid)
• Ongehoorzaamheid is het nalaten van dingen die uitdrukkelijk door God geboden zijn. (Mattheus 7:24)
• Dode werken doen we, als we zaken doen die niet in opdracht van God zijn, waar alleen wat wijzelf willen aan de orde is, hierbij geen rekening houdend met God en Zijn gebod.

Wie moet zich bekeren?

Iedereen!!! Allemaal!!!

In Romeinen 3: 23  geeft Paulus aan dat iedereen zondigt.

Want allen hebben gezondigd en derven de heerlijkheid Gods,

Dit geldt dus niet alleen voor mensen die in allerhande ‘shit’ terecht gekomen zijn, zoals alcohol, drugs en prostitutie, maar in het bijzonder ook voor mensen die in een soort eigenmachtige godsdienstigheid terecht zijn gekomen,  ‘zogenaamd vrome mensen’ dus.

Een grote strijd was er steeds tussen Jezus en de Farizeeën, en tussen de Gemeente van Jezus Christus met het evangelie en orthodoxe Joden met hun aandringen op de besnijdenis en het houden van de wet.

• De strijd, die er was tussen Jezus en de Farizeeën en Schriftgeleerden, vindt je breed uitgemeten in de evangeliën.
• De strijd van de jonge gemeente met de Joodse cultuur komt uitgebreid aan de orde in de brief van Paulus aan de Galaten. Ook in de brief aan de Romeinen en de brief aan de Colossenzen, vind je teksten die op deze strijd wijzen.

De oproep van Jezus om ons te bekeren is dus van toepassing op iedereen.

Kenmerk van bekering

Bekering is niet iets wat alleen van binnen plaats vindt, maar ook iets wat meetbaar is in veranderd gedrag. Dieven stoppen met stelen, alcoholisten stoppen met drinken, gierige mensen worden vrijgevig. Wat misschien wel het moeilijks is, dat vrome mensen echt gaan worden in eenvoudige praktische gehoorzaamheid aan God in zaken die er toe doen, door vooral de naaste lief te gaan hebben. Dit laatste vinden we vooral in de zorg voor weduwen en wezen, de zorg voor de armen in de wereld.

Resultaat van bekering

Het resultaat van authentieke bekering is dus een veranderd leven, zichtbaar wordend in veranderend gedrag.

Jakobus 1:27

Zuivere en onbevlekte godsdienst voor God, de Vader, is: omzien naar wezen en weduwen in hun druk en zichzelf onbesmet van de wereld bewaren.

(lees m.b.t. bovenstaande ook het artikel over de kenmerken van nieuwe geboorte, een vertaling van een preek van John Wesley)

Oude Testament

Naast de genoemde teksten uit het nieuwe testament zijn er ook vanuit het oude testament een aantal specifieke teksten aan te voeren, die betrekking hebben op bekering. Jezus kwam natuurlijk niet binnen in een soort vacuüm, maar bracht zijn prediking bij mensen die gewend waren aan de lezing van het oude testament, dat betekent dat als Jezus hen zegt dat zij zich moeten bekeren, zij dat dan ook horen vanuit hun perspectief. Ik wil een paar van deze tekst verwijzingen aanhalen om één en ander duidelijk te maken met betrekking tot het begrip “bekering”.

Deuteronomium 30:1-3 ; vs.10

1. Wanneer dan al deze dingen over u komen, de zegen en de vloek, die ik u voorgehouden heb, en gij dit ter harte neemt te midden van al de volken, naar wier gebied de HERE, uw God, u verdreven heeft,
2. en wanneer gij u dan tot de HERE, uw God, bekeert en naar zijn stem luistert overeenkomstig alles wat ik u heden gebied, gij en uw kinderen, met geheel uw hart en met geheel uw ziel –
3. dan zal de HERE, uw God, in uw lot een keer brengen en Zich over u erbarmen; Hij zal u weer bijeenbrengen uit al de volken, naar wier gebied de HERE, uw God, u verstrooid heeft.

10 …wanneer gij naar de stem van de HERE, uw God, luistert door zijn geboden en inzettingen te onderhouden, die in dit wetboek geschreven staan; wanneer gij u tot de HERE, uw God, bekeert met geheel uw hart en met geheel uw ziel.

Bekering is dus niet alleen een zaak van het hart, maar moet ook resulteren in ander gedrag. Deze oproep tot bekering had betrekking op het volk Israël, wanneer God hen zou hebben verdreven uit het beloofde land. Alleen wanneer zij zich van harte zouden bekeren zou er een weg terug zijn en zou er sprake kunnen zijn van het feit dat God hen weer terug zou brengen uit het midden van de volken.

Jesaja 55:1-7

1. O, alle dorstigen, komt tot de wateren, en gij die geen geld hebt, komt, koopt en eet; ja komt, koopt zonder geld en zonder prijs wijn en melk.
2. Waarom weegt gij geld af voor wat geen brood is en uw vermogen voor wat niet verzadigen kan? Hoort aandachtig naar Mij, opdat gij het goede eet en uw ziel zich in overvloed verlustige.
3. Neigt uw oor en komt tot Mij; hoort, opdat uw ziel leve; Ik zal met u een eeuwig verbond sluiten: de betrouwbare genadebewijzen van David.
4. Zie, Ik heb hem tot een getuige voor de natiën gesteld, tot een vorst en gebieder der natiën.
5. Zie, een volk dat gij niet kendet, zult gij roepen, en een volk dat u niet kende, zal tot u snellen ter wille van de HERE, uw God, en van de Heilige Israëls, omdat Hij u verheerlijkt heeft.
6. Zoekt de HERE, terwijl Hij Zich laat vinden; roept Hem aan, terwijl Hij nabij is. 
7. De goddeloze verlate zijn weg en de ongerechtige man zijn gedachten en hij bekere zich tot de HERE, dan zal Hij Zich over hem ontfermen – en tot onze God, want Hij vergeeft veelvuldig.

Jesaja 55 volgt op Jesaja 53 waarin we geconfronteerd worden met “het Lam, dat geslacht wordt”, een beeld van Jezus en het kruis. Jesaja 55 omvat de uitnodiging hoe we deel krijgen aan de genade, die annex is met het verzoenende werk van Jezus aan het kruis. Enerzijds is het volledig gratis, het kost niets, toch worden we uitgedaagd om ons te bekeren. Ware bekering in dit verband bestaat uit twee dingen, namelijk er moet een verandering plaats vinden in ons denken, we moeten onze gedachtegoed verlaten, en daarnaast, omdat we de verkeerde weg zijn ingeslagen, dient er een andere weg in geslagen te worden. Bekering omvat dus een totale verandering die overal in doorwerkt. Wat wel opvalt is dat de uitnodiging eerst komt, God is bereid ons te ontvangen zoals we zijn. We dienen deze uitnodiging wel te ontvangen met een nederig en bereidwillig hart, met als gevolg dat we ons bekeren.

Ezechiël 18:21-32

21. Maar wanneer de goddeloze zich bekeert van alle zonden die hij begaan heeft, al mijn inzettingen onderhoudt en naar recht en gerechtigheid handelt, dan zal hij voorzeker leven; hij zal niet sterven.
22. Geen van de overtredingen die hij begaan heeft, zal hem worden toegerekend; om de gerechtigheid die hij betracht heeft, zal hij leven.
23. Zou Ik een welgevallen hebben aan de dood van de goddeloze? luidt het woord van de Here HERE. Niet veeleer hieraan, dat hij zich bekere van zijn wegen en leve?
24. Maar wanneer een rechtvaardige zich afkeert van zijn rechtvaardige wandel en onrecht doet, naar al de gruwelen handelt, die de goddeloze bedrijft – zal hij dan leven? Met geen van zijn rechtvaardige daden zal rekening gehouden worden. Om de ontrouw die hij gepleegd, en om de zonde die hij bedreven heeft, daarom zal hij sterven.
25. Maar gij zegt: De weg des HEREN is niet recht. Hoort toch, huis Israëls, is mijn weg niet recht? Zijn niet veeleer uw wegen niet recht?
26. Wanneer een rechtvaardige zich afkeert van zijn rechtvaardige wandel en onrecht doet en daarom sterft, dan sterft hij om het onrecht dat hij gedaan heeft.
27. Maar als een goddeloze zich bekeert van zijn goddeloze daden, en naar recht en gerechtigheid handelt, dan zal hij het leven behouden.
28. Immers, hij is tot inzicht gekomen en heeft zich bekeerd van alle overtredingen die hij begaan heeft. Hij zal voorzeker leven; hij zal niet sterven.
29. Maar het huis Israëls zegt: De weg des HEREN is niet recht. Zijn mijn wegen niet recht, huis Israëls? Zijn niet veeleer uw wegen niet recht?
30. Daarom zal Ik u richten, huis Israëls, ieder naar zijn eigen wegen, luidt het woord van de Here HERE. Bekeert u en wendt u af van al uw overtredingen, dan zal u dat niet een struikelblok tot ongerechtigheid worden.
31. Werpt alle overtredingen die gij begaan hebt, van u weg, en vernieuwt uw hart en uw geest. Waarom toch zoudt gij sterven, huis Israëls?
32. Want Ik heb geen welgevallen aan de dood van wie sterven moet, luidt het woord van de Here HERE; daarom bekeert u, opdat gij leeft.

Ook in dit hoofdstuk wordt bekering aangeduid als volledig en overal in doorwerkend tot en met de vernieuwing van ons hart en onze geest. Bekering is hier ook niet een eenmalig iets dat de lading dekt, zo van als je je bekeert hebt is het daarna gesneden koek, alsof die ene beslissing op dat ene moment in je leven alles bepalend is. In dit gedeelte worden we dan ook gewaarschuwd voor een soort omgekeerde bekering die later in de tijd zou kunnen plaats hebben, die tot gevolg heeft dat met eerdere beslissingen geen rekening meer wordt gehouden en je dus geen deel meer hebt aan de vergeving die het resultaat is van de eerdere bekering. Als je dit op dezelfde manier zou doortrekken naar het nieuwe verbond, waarin we deel hebben gekregen aan de genade van God door het geloof, dat als we later in de tijd niet langer zouden vasthouden en terecht zouden komen in ongehoorzaamheid, we uiteindelijk ons heil zouden kunnen verliezen. Ware bekering is dus een beslissing die doorgaat en blijvend doorwerkt in alle facetten van het leven. Jezus zegt in Mattheus 24:13:

Maar wie volhardt tot het einde, die zal behouden worden

Als wij ons dus bekeren, dan is dat een alles omvattende beslissing, die niet alleen op het moment zelf plaats heeft, maar die ook blijvend doorwerkt, tot het einde toe. Jezus spreekt in de Bergrede, in Mattheus 7, niet alleen over een enge poort, maar ook over een smalle weg. De enge poort zou je kunnen zien als de initiële bekering, de smalle weg is dat voortgaande proces wat daarop volgt.

Ik hoor de laatste tijd regelmatig de stelling voorbij komen dat bekering, hoewel gewenst, toch niet noodzakelijk is om gered te worden, het enige wat noodzakelijk is, dat je van gedachte verandert over wie Jezus is, en Hem vervolgens aanneemt als je Redder en Zaligmaker. Hoe je je dan verder gedraagt in het leven doet er totaal niet toe, het is immers “niet uit werken”. Bekering wordt dan kennelijk gezien als een soort werk, vergeleken met de besnijdenis waar Paulus tegen ageert in de brief aan de Galaten. Deze conclusie kun je alleen in terecht komen als je het onderwijs van Paulus los maakt van het onderwijs van de overige apostelen en van Jezus zelf. Wat we ook  beweren, het moet in overeenstemming zijn met het geheel van de schrift, oude en nieuwe testament.

Psalm 119:160a

Heel uw woord is de waarheid