Huis van God

Het gedeelte dat volgt is een fragment uit mijn boek “Jezus en de Joden” behandeld vanuit het evangelie en de eerste brief van Johannes, uitgegeven bij Brave New Books (link om te bestellen)

₁Uw hart worde niet ontroerd; gij gelooft in God, gelooft ook in Mij. ₂In het huis mijns Vaders zijn vele woningen – anders zou Ik het u gezegd hebben – want Ik ga heen om u plaats te bereiden; ₃en wanneer Ik heengegaan ben en u plaats bereid heb, kom Ik weder en zal u tot Mij nemen, opdat ook gij zijn moogt, waar Ik ben.₄En waar Ik heenga, daarheen weet gij de weg. ₅Tomas zeide tot Hem: Here, wij weten niet, waar Gij heengaat; hoe weten wij dan de weg? ₆Jezus zeide tot hem: Ik ben de weg en de waarheid en het leven; niemand komt tot de Vader dan door Mij. ₇Indien gij Mij kendet, zoudt gij ook mijn Vader gekend hebben. Van nu aan kent gij Hem en hebt gij Hem gezien.
(Johannes 14:1-7)

Het gedeelte wat voor ons ligt is volgens mij één van de meest verkeerd uitgelegde teksten. Deze teksten worden vaak gebruikt in relatie tot begrafenissen. Als je maar gelooft in God en ook in Jezus, dan mag je uiteindelijk bij de wederkomst van Jezus je woning betrekken die Jezus voor jou heeft ingericht. De vraag die mij al jaren bezig houdt is of dit wel de juiste uitleg van dit gedeelte is. We zijn aanbeland in het laatste stuk onderwijs dat Jezus meegeeft aan zijn discipelen. Dit laatste stuk begon in Johannes 13 met aanschouwelijk onderwijs over onderlinge dienstbaarheid. De strekking van het hele betoog is gericht op de tijd die aanstaande is, namelijk de tijd dat Jezus weggaat en hen, deze 11 resterende discipelen alleen achter laat. Hij begint dan ook met de opmerking dat “hun hart niet ontroerd” moeten zijn over zijn vertrek, later voegt Hij daar nog het volgende aan toe:

Doch Ik zeg u de waarheid: Het is beter voor u, dat Ik heenga.
(Johannes 16:7^a)

Het feit dat Jezus fysiek niet meer bij hen zal zijn is niet alleen een reden tot verdriet en zorg, maar wordt door Jezus zelfs betiteld als “beter voor U”. De hele context is gericht op het feit dat Jezus niet meer fysiek aanwezig zal zijn, en wil een uitleg zijn van het “hoe en wat” dat deze verandering met zich meebrengt, niet gericht op de verre toekomst, maar op de situatie die direct aanstaande is. Het hele stuk vanaf Johannes 14 tot en met 17 gaat hierover en heeft dus niets te maken met de toekomstige wederkomst van Jezus.

Het eerste waar Jezus toe oproept is om in God en in Hem te geloven. Dit geloof is cruciaal voor de tijd die komt. De tijd die komt is een geloofsrealiteit, die niet gezien kan worden door de wereld.

₃₃Jezus dan zeide: Nog korte tijd ben Ik bij u en dan ga Ik heen tot Hem, die Mij gezonden heeft.
₃₄Gij zult Mij zoeken en niet vinden en waar Ik ben, kunt gij niet komen.
(Johannes 7:33-34)

Dit gold toen voor de omstanders, de Joden, maar geldt nog steeds voor een ieder die niet in Hem gelooft. Deze geloofsrealiteit is geestelijk en niet fysiek.

Het tweede waaraan Hij refereert is “het Huis van mijn Vader”. De vraag die dan gesteld moet worden is wat dit Huis van mijn Vader inhoudt. Is dit een soort huis in de hemel waar wij in de toekomst aanspraak op mogen maken of is dat iets voor vandaag. Even een paar teksten:

₁₉Jezus antwoordde en zeide tot hen: Breekt deze tempel af en binnen drie dagen zal Ik hem doen herrijzen. ₂₀De Joden dan zeiden: Zesenveertig jaren is over deze tempel gebouwd en Gij zult hem binnen drie dagen doen herrijzen? ₂₁Maar Hij sprak van de tempel zijns lichaams.
₂₂Toen Hij dan opgewekt was uit de doden, herinnerden zijn discipelen zich, dat Hij dit gezegd had, en zij geloofden de Schrift en het woord, dat Jezus gesproken had.
(Johannes 2:19-22)

In deze tekst is Jezus zelf de tempel, het huis van God dus. En verder deze uitspraak van Paulus:

Mocht ik nog uitblijven, dan weet gij, hoe men zich behoort te gedragen in het huis Gods, dat is de gemeente van de levende God, een pijler en fundament der waarheid.
( 1 Timoteüs 3:15)

In deze tekst is de gemeente van Jezus Christus het Huis van God. De vraag die dan rijst is of het Huis van de Vader waar de tekst in Johannes 14 het over heeft, niet gewoon hetzelfde is, namelijk Jezus zelf en de gemeente van vandaag.

Het woord woning in deze tekst is het Griekse woord MONE (Strong G3438 μονή ) wat zoiets betekent als woonplaats of verblijfplaats. Dit woord is afgeleid van het werkwoord MENO (Strong G3306 μένω ) wat de betekenis heeft van blijven, verblijven of wonen en wordt in hoofdstuk 15 van het evangelie van Johannes vertaald met blijven:

…blijft in Mij, gelijk Ik in u. Evenals de rank geen vrucht kan dragen uit zichzelf, als zij niet aan de wijnstok blijft, zo ook gij niet, indien gij in Mij niet blijft.
(Johannes 15:4)

Als Jezus in hoofdstuk 15 dus praat over blijven, en waar iedereen het over eens is dat dit slaat op de huidige relatie, die wij met God, met Jezus hebben, dan lijkt het mij logisch dat met het huis van de Vader in hoofdstuk 14 de huidige verblijfplaats wordt bedoeld en niet iets voor de verre toekomst. Dat wordt nog eens onderstreept door de uitspraak van Jezus: “Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven”. De tabernakel van Mozes kende drie toegangen namelijk de toegang tot de voorhof, de toegang tot het heilige en de toegang tot het Heilige der Heiligen, deze toegangen werden in de joodse traditie respectievelijk, “de weg, de waarheid en het leven genoemd”. Wat Jezus hiermee zegt is dat Hijzelf de toegang is tot het Huis van de Vader, zowel van de Voorhof, met het altaar en het wasvat, maar ook van het Heilige, met de kandelaar, de tafel van de toonbroden en het reukofferaltaar, en als laatste ook van het Heilige der Heiligen waar eens de Ark van het verbond stond met het verzoendeksel. In Hebreeën worden deze zaken een voorafschaduwing genoemd van Jezus:

…Dit was een zinnebeeld voor de tegenwoordige tijd, in zoverre gaven en offers gebracht werden, die niet bij machte waren hem, die (God daarmede) dient, voor zijn besef te volmaken,
…Want daar de wet slechts een schaduw heeft der toekomstige goederen, niet de gestalte dier dingen zelf, …
(Hebreeën 9:9; 10:1^a)

Het is dan ook van het grootste belang om deze zaken mee te wegen bij de uitleg van de tekst. Als Jezus dan ook zegt dat Hij heengaat om ons plaats te bereiden, dan slaat dat op de situatie die ontstaat als de Trooster, namelijk de Geest der waarheid wordt gezonden. Ons wordt in Hem een plaats aangeboden. Paulus spreekt hier uitgebreid over in zijn brief aan de Efeziërs:

₄God echter, die rijk is aan erbarming, heeft, om zijn grote liefde, waarmede Hij ons heeft liefgehad, ₅ons, hoewel wij dood waren door de overtredingen mede levend gemaakt met Christus, – door genade zijt gij behouden –, ₆en heeft ons mede opgewekt en ons mede een plaats gegeven in de hemelse gewesten, in Christus Jezus, ₇om in de komende eeuwen de overweldigende rijkdom zijner genade te tonen naar (zijn) goedertierenheid over ons in Christus Jezus
(Efeziërs 2:4-7)

Dit is dus de toestand van vandaag, waar wij deel aan hebben door het geloof.

₈Filippus zeide tot Hem: Here, toon ons de Vader en het is ons genoeg. ₉Jezus zeide tot hem: Ben Ik zolang bij u, Filippus, en kent gij Mij niet? Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien; hoe zegt gij dan: Toon ons de Vader? ₁₀Gelooft gij niet, dat Ik in de Vader ben en de Vader in Mij is? De woorden, die Ik tot u spreek, zeg Ik uit Mijzelf niet; maar de Vader, die in Mij blijft, doet zijn werken. ₁₁Gelooft Mij, dat Ik in de Vader ben en de Vader in Mij is: of anders, gelooft om de werken zelf.
₁₂Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, wie in Mij gelooft, de werken, die Ik doe, zal hij ook doen, en grotere nog dan deze, want Ik ga tot de Vader; ₁₃en wat gij ook vraagt in mijn naam, Ik zal het doen, opdat de Vader in de Zoon verheerlijkt worde. ₁₄Indien gij Mij iets vraagt in mijn naam, Ik zal het doen.
(Johannes 14:8-14)

Filippus vraagt vervolgens om een fysieke manifestatie van God de Vader. God de Vader zou door Jezus getoond moeten worden in onze wereld, de fysieke wereld. Hoewel dit een authentiek verlangen is vergelijkbaar met het verlangen van Mozes om God te zien en dat van Elia die God gezien heeft is het enige dat Jezus vervolgens doet, is verwijzen naar zichzelf als de ultieme openbaring van de Vader. Jezus als het vleesgeworden woord is de openbaring van de Vader bij uitstek. In Mattheus 14 verklaart Jezus de discipelen zalig vanwege het feit dat zij Hem zien.

₁₆Maar uw ogen zijn zalig, omdat zij zien en uw oren, omdat zij horen. ₁₇Voorwaar, Ik zeg u: Vele profeten en rechtvaardigen hebben begeerd te zien wat gij ziet, en zij hebben het niet gezien, en te horen wat gij hoort, en zij hebben het niet gehoord.
(Mattheus 14:16-17)

Voor velen uit het oude verbond was er dat overweldigende verlangen om de aanwezigheid van de Messias, Jezus te mogen zien en naar Hem te mogen luisteren, maar zij hebben dit niet mee mogen maken. De discipelen echter mochten dit wel meemaken. Je zou de conclusie kunnen trekken dat hoe groot de openbaring van God ook geweest mag zijn onder het oude verbond, de aanwezigheid van Jezus te midden van hen veel groter is. De discipelen hebben Hem zelf meegemaakt, niet alleen als persoon maar ook de werken die Hij voor hun ogen gedaan heeft, dát mag de ultieme basis zijn voor hun geloof, en niet zozeer de bovennatuurlijke manifestatie van God de Vader. Vanuit dat geloof, als dat gefundeerd is in deze openbaring, namelijk de openbaring van Jezus Christus, zullen zij ook in staat zijn grote werken te doen, wellicht zelfs werken die groter zijn dan die van Jezus.

Als Jezus aan de discipelen uitleg geeft over de tijd die er aankomt, en hen wijst op het huis van de Vader, dan wordt in de verdere context nergens verwezen naar een utopische realiteit, straks in de hemel, maar worden zij gewezen op het geloof, dat zij nodig hebben om staande te blijven in deze wereld en daaraan gekoppeld de werken die zij mogen verrichten op basis van dat geloof. Zoals we zullen zien gaat het verdere verloop van dit gedeelte van het evangelie van Johannes over de tijd die aanbreekt als de Heilige Geest, de Geest der waarheid, de Trooster wordt gezonden naar deze wereld om bij hen te zijn, en hen in staat te stellen te leven in de realiteit van het Koninkrijk van God, terwijl ze fysiek nog steeds verbonden zijn met de fysieke realiteit van deze aarde. Het huis van Mijn Vader is dus de realiteit in geloof waarin wij vandaag mogen wandelen terwijl wij lichamelijk aanwezig zijn op deze aarde. In wat er hierna volgt in het evangelie van Johannes, in hoofdstuk 14 tot 17, legt Jezus uit hoe dat verder in zijn werk zal gaan.

₃Laat niemand u misleiden, op welke wijze ook, want eerst moet de afval komen en de mens der wetteloosheid zich openbaren, de zoon des verderfs, ₄de tegenstander, die zich verheft tegen al wat God of voorwerp van verering heet, zodat hij zich in de tempel Gods zet, om aan zich te laten zien, dat hij een god is.
₈Dan zal de wetteloze zich openbaren; hem zal de Here [Jezus] doden door de adem zijns monds en machteloos maken door zijn verschijning, als Hij komt. ₉Daarentegen is diens komst naar de werking des satans met allerlei krachten, tekenen en bedrieglijke wonderen, ₁₀en met allerlei verlokkende ongerechtigheid, voor hen, die verloren gaan, omdat zij de liefde tot de waarheid niet aanvaard hebben, waardoor zij hadden kunnen behouden worden. ₁₁En daarom zendt God hun een dwaling, die bewerkt, dat zij de leugen geloven, ₁₂opdat allen worden geoordeeld, die de waarheid niet geloofd hebben, doch een welgevallen hebben gehad in de ongerechtigheid.
(2 Thessalonicenzen 2:3-4; 8-12)

In relatie tot de eindtijd en de wederkomst van onze Heer wordt vaak deze tekst aangehaald. De menselijke geschiedenis zal uitlopen op de regering van de zogenaamde “antichrist”, hier in het aangehaalde gedeelte uit de brief aan de Thessalonicenzen “de mens van de wetteloosheid” genoemd. Eerder in de tekst wordt hij aangeduid als de “zoon des verderfs”, dit is een term die we maar twee keer tegenkomen in het nieuwe testament, namelijk hier en ook in Johannes 17 waar Jezus zijn hogepriesterlijk gebed uitspreekt:

 ₁₂Zolang Ik bij hen was, bewaarde Ik hen in uw naam, welke Gij Mij gegeven hebt, en Ik heb over hen gewaakt en niemand uit hen is verloren gegaan, dan de zoon des verderfs, opdat de Schrift vervuld werd. 
(Johannes 17:12)

Deze term slaat op Judas Iskariot, degene die Jezus verraden heeft. Deze Judas zou de enige zijn uit de kring van de discipelen die uit Judea afkomstig was. In verschillende bronnen wordt de link gelegd met Keriot of Kariot, een plaatsje in de buurt van Hebron, de overige discipelen waren afkomstig van Galilea, de regio waar ook Jezus was opgegroeid. De bijbel geeft ons naast deze uitspraak van Jezus een paar specifieke aanduidingen over Judas:

₆Maar dit zeide hij niet, omdat hij zich om de armen bekommerde, maar omdat hij een dief was en als beheerder der kas de inkomsten wegnam.
(Johannes 12:6)

Judas was dus geldzuchtig en corrupt. In Marcus 14 wordt het besluit van Judas om Jezus te verraden in verband gebracht met de zalving van Jezus in Bethanië door Maria. De zogenaamde verkwisting van de zeer kostbare nardusmirre zoals Judas dit aanduidt lijkt hiermee in het hart van Judas iets getriggerd te hebben wat hem deed besluiten om Jezus te verraden.

₂₆Jezus dan antwoordde: Die is het, voor wie Ik het stuk brood indoop en wie Ik het geef. Hij doopte dan [het] stuk brood in en nam het en gaf het aan Judas, de zoon van Simon Iskariot. ₂₇En na dit stuk brood, toen voer de satan in hem. Jezus dan zeide tot hem: Wat gij doen wilt, doe het met spoed.
(Johannes 13:26-27)

Judas was als leerling van Jezus opgenomen in de intieme kring en aangesteld als apostel. Hij moet niet alleen de tekenen gezien hebben die Jezus deed, maar moet ook uitgezonden zijn geweest, vol van de kracht om zieken te genezen en demonen uit te drijven (zie Mattheus 10:1-4, Marcus 3:14-19, Lucas 6:12-16). Hij heeft dus alles van zeer dichtbij meegemaakt en toch gekozen voor verraad. Ditzelfde geldt ook voor de toenmalige cultuur, ook de tijdgenoten van Jezus hebben Hem op niet mis te verstane wijze leren kennen door alle tekenen die Jezus deed, en toch hebben zij in overgrote meerderheid Jezus afgewezen en de vroege kerk in Jeruzalem op niet mis te verstane wijze vervolgd. De algemene Messias-verwachting was gekoppeld geraakt aan het verlangen om eindelijk een keer bevrijd te zijn van de Romeinse overheersing. In alle vier de evangeliën wordt de intocht in Jeruzalem beschreven, het moet een enorme euforie met zich mee hebben gebracht, nu is het moment gekomen dat de Messias de Romeinen het land uit jaagt en het koningschap van David gaat herstellen. Als direct daarna blijkt dat Jezus niet aan deze verwachting gaat voldoen dan draait de atmosfeer om naar het tegenovergestelde, slechts een paar dagen later klinkt het “Kruisig Hem”. Ditzelfde moet ook een rol gespeeld hebben in het hart van Judas, toen Jezus in plaats van zijn rol op zich te nemen als de grote bevrijder, bij de discipelen de voeten gaat wassen, het is dan ook direct na deze gebeurtenis dat de duivel zelf het hart van Judas vervult (zie hiervoor Johannes 13:1-30). De grote valkuil was een misplaatste toekomstverwachting gebaseerd op Joodse traditie en niet op de bijbel. Het jodendom van die tijd verwachtte een aards koninkrijk terwijl Jezus een hemels koninkrijk te bieden heeft. Dit is wat Jezus verklaart tegenover Pilatus, de Romeinse stadhouder van Judea in die tijd:

₃₆Jezus antwoordde: Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld; indien mijn Koninkrijk van deze wereld geweest was, zouden mijn dienaars gestreden hebben, opdat Ik niet aan de Joden zou worden overgeleverd; nu echter is mijn Koninkrijk niet van hier. ₃₇Pilatus dan zeide tot Hem: Zijt Gij dus toch een koning? Jezus antwoordde: Gij zegt, dat Ik koning ben. Hiertoe ben Ik geboren en hiertoe ben Ik in de wereld gekomen, opdat Ik voor de waarheid zou getuigen; een ieder, die uit de waarheid is, hoort naar mijn stem.
(Johannes 18:36-37)

In plaats van een fysieke vervulling van beloften, gekoppeld aan Jeruzalem en de tempel, duidt Jezus op een hemels koninkrijk.

En dan nu terug naar de begintekst. Ook vandaag de dag zien we weer dat er sprake zou moeten zijn van een fysieke vervulling van ‘bijbelse’ beloften, de oprichting van de huidige staat Israël in 1948 zou hiervoor de basis vormen. Vooral binnen het orthodox gereformeerde en evangelische deel van de kerk, met name in het westen, wordt weer geloofd in een fysiek koninkrijk in een aards Jeruzalem met een herstelde tempel als centrum van toekomstige eredienst en als residentie van de Zoon van David, vanwaaruit de wereld vrede zal ontvangen. Het volk Israël zou daarin weer een sleutelrol te vervullen hebben. In plaats van een nieuwtestamentische eschatologie, gebaseerd op de bijbel als geheel en gericht op een geestelijk koninkrijk en het nieuwe Jeruzalem in het centrum, hebben velen zich een eschatologie eigen gemaakt gebaseerd op Joodse traditie en Talmoedische uitleg van het oude testament, zonder rekening te houden met het nieuwe verbond dat ons aangereikt wordt in Christus en de manier waarop Jezus en de apostelen de toekomst beschrijven. De grote vraag bij mij is of dit gedachtegoed wellicht de leugen blijkt te zijn waar Paulus in de tekst voor waarschuwt. Wat als blijkt dat Jezus ook nu niet voldoet aan de valse verwachtingen die voortkomen uit een op Joodse traditie gebaseerde eschatologie? De Joden in de tijd van Jezus wezen Hem af op grond van deze misleiding, wellicht heeft dit bij Judas, de enige discipel afkomstig uit Judea, ook een rol gespeeld. Het jodendom van vandaag doet dit nog steeds, zij weigeren te geloven dat Jezus de beloofde Messias is.

Kenmerkend voor dit gedachtegoed, ook bij veel christenen, is de gedachte dat Jezus bij zijn wederkomst alsnog alles gaat realiseren wat men denkt dat de oudtestamentische profetieën  beloven. Hij gaat het Koninkrijk van God vestigen op aarde met Jeruzalem en een herbouwde tempel, en dus ook het volk Israël en het levitische priesterschap in het centrum hiervan. Men gaat er hierbij vanuit dat de beloften van God allemaal in vervulling zullen gaan omdat deze onvoorwaardelijk bestemd zouden zijn voor Israël, de gemeente zal daarbij hooguit een bijrol te vervullen krijgen. Als Jezus de confrontatie aangaat met het gedachtegoed over het Koninkrijk van God in die tijd dan spreekt Hij over de noodzaak om opnieuw en dat is uit God geboren te zijn en dat is geestelijk en niet fysiek. Als dat gold voor Nikodemus (zie Johannes 3:1-21) dan geldt dat nog steeds, ook voor het huidige fysieke Israël, en dat het beloofde Koninkrijk van God uitsluitend bestemd is voor hen die in Christus zijn.

₁₁Hij kwam tot het zijne ^{(zijn volk),} en de zijnen ^{(zijn volksgenoten)} hebben Hem niet aangenomen. ₁₂Doch allen, die Hem aangenomen hebben ^{(zowel jood als heiden),} hun heeft Hij macht gegeven om kinderen Gods te worden ^{(of te zijn)}, hun, die in zijn naam geloven; ₁₃die niet uit bloed, noch uit de wil des vlezes, noch uit de wil eens mans, doch uit God geboren zijn.
(Johannes 1:11-13)

Het volk van God bestaat dus uit die mensen die in Jezus geloven en uit God geboren zijn en derhalve Zijn kinderen zijn. In de beschrijving van Johannes, zowel in het evangelie naar Johannes alsook de door hem geschreven brieven, wordt op geen enkele manier verwezen naar een fysieke vervulling van beloften, alles wordt betrokken op Jezus. Zeven keer legt Jezus uit dat Hij degene is waar het om draait en niet een fysiek Israël. Het evangelie van Johannes kent zeven ‘Ik ben’-uitspraken:

 – het brood des levens (Johannes 6:35)   (zonder Jezus geen verzadiging)
 – het licht der wereld (Johannes 8:12) (zonder Jezus alleen duisternis)
 – de deur voor de schapen (Johannes 10:9)  (zonder Jezus geen toegang)
 – de goede herder (Johannes 10:11)  (zonder Jezus geen leiding en regering)
 – de opstanding en het leven (Johannes 11:25-26)  (zonder Jezus alleen dood)
 – de weg, de waarheid en het leven (Johannes 14:6)  (zonder Jezus geen toegang tot de Vader)
 – de ware wijnstok (Johannes 15:1-2) (Jezus het ware Israël)

Alle ogen lijken weer gericht op Israël en het Midden-Oosten en wat daar in de nabije toekomst staat te gebeuren. In dit proces verliezen we langzaam maar zeker het zuivere perspectief op Jezus, en dan bedoel ik op Jezus alleen. In onze eschatologie hoort Jezus en de huidige realiteit van het Koninkrijk van God  centraal te staan. Jezus is vandaag gezeten aan de rechterhand van de Vader, Hij regeert dus vandaag vanuit het hemelse Jeruzalem. Gefocust zijn op Israël ontneemt ons langzaam maar zeker het perspectief op het alles overtreffende nieuwe verbond in Christus. Nog een paar tekstaanhalingen uit de brief aan de Hebreeën, gericht aan de Joodse tijdgenoten van Paulus die voor zichzelf zouden moeten spreken:

₆Nu echter heeft Hij een zoveel verhevener dienst verkregen, als Hij de middelaar is van een beter verbond, waarvan de rechtskracht op betere beloften berust. ₇Want indien dat eerste onberispelijk ware geweest, zou er geen plaats gezocht zijn voor een tweede.
₁₃Als Hij spreekt van een nieuw (verbond), heeft Hij daarmede het eerste voor verouderd verklaard. En wat veroudert en verjaart, is niet ver van verdwijning.
(Hebreeën 8:6-7; 13)

₂Laat ons oog daarbij (alleen) gericht zijn op Jezus, de leidsman en voleinder des geloofs, die, om de vreugde, welke vóór Hem lag, het kruis op Zich genomen heeft, de schande niet achtende, en gezeten is ter rechterzijde van de troon Gods
(Hebreeën 12:2)

₂₂Maar gij zijt genaderd tot de berg Sion, tot de stad van de levende God, het hemelse Jeruzalem, en tot tienduizendtallen van engelen, ₂₃en tot een feestelijke en plechtige vergadering van eerstgeborenen, die ingeschreven zijn in de hemelen, en tot God, de Rechter over allen, en tot de geesten der rechtvaardigen, die de voleinding bereikt hebben, ₂₄en tot Jezus, de middelaar van een nieuw verbond, en tot het bloed der besprenging, dat krachtiger spreekt dan Abel.
₂₅Ziet dan toe, dat gij Hem, die spreekt, niet afwijst. Want als genen niet ontkomen zijn, toen zij Hem afwezen, die zijn godsspraak op aarde deed horen, hoeveel te minder wij, als wij ons afwenden van Hem, die uit de hemelen (spreekt). ₂₆Toen heeft zijn stem de aarde doen wankelen, doch thans heeft Hij een belofte gegeven, zeggende: Nog eenmaal zal Ik niet slechts de aarde, maar ook de hemel doen beven. ₂₇Dit: nog eenmaal, doelt op een verandering der wankele dingen als van iets, dat slechts geschapen is, opdat blijve, wat niet wankel is.
₂₈Laten wij derhalve, omdat wij een onwankelbaar koninkrijk ontvangen, dankbaar zijn en hierdoor God vereren op een Hem welbehaaglijke wijze met eerbied en ontzag, ₂₉want onze God is een verterend vuur.
(Hebreeën 12:22-29)

Als ik dan terug ga naar de tekst aan het begin van dit betoog, naar de stelling van Paulus dat misleiding gekoppeld is aan het ontvangen van de liefde voor de waarheid en dat het God zelf is die ons naast de waarheid ook de leugen aanbiedt, dan is dit een soort testcase voor ons hart. God dwingt niet, Hij laat de keus aan ons. De keus om Israël weer in het centrum van ons geloof te plaatsen is een keus voor de wet en het willen volbrengen ervan in eigen kracht en staat gelijk aan het vasthouden aan het inferieure oude verbond, hoe goed de bedoeling ook mag zijn. Dit was de spagaat waar de tot geloof gekomen Joden, ofwel Hebreeën, mee te dealen hadden. In hun tijd stond de tempel nog en alle dynamiek rondom de tempeldienst was nog dagelijkse praktijk. De overgrote meerderheid van de Joden hield hieraan vast en dit gold ook voor tot geloof gekomen Joden in Jeruzalem.

₅Maar er stonden uit de partij der Farizeeën enigen op, die gelovig geworden waren, en zeiden, dat men hen moest besnijden en gebieden de wet van Mozes te houden.
(Handelingen 15:5)

₂₀En zij loofden God, toen zij dit hoorden, en zeiden tot hem: Gij ziet, broeder, hoevele duizenden er onder de Joden gelovig zijn geworden en allen zijn zij ijveraars voor de wet; 
(Handelingen 21:20)

De Joodse gelovigen leefden in de tijd waarin alles rondom het oude verbond nog actueel was terwijl zij wel deel hadden gekregen aan het nieuwe verbond in Christus. Je zou kunnen zeggen dat in deze fase de voortzetting gedoogd werd door God zolang het restant van het oude verbond nog niet was vernietigd. We hebben kunnen lezen dat Paulus aangeeft dat datgene wat verouderd is op het punt staat om te verdwijnen, de vernietiging van Jeruzalem en haar tempel in het jaar 70 maakte definitief een einde aan deze spagaat. Vanaf dat moment is het oude definitief verdwenen. Nu in deze tijd menen dat we terug moeten naar een fysieke tempel in een aards Jeruzalem en een fysiek volk Israël, staat gelijk aan het terug willen draaien van het oordeel dat God toen over het kleine overblijfsel van Israël bracht. Daarmee zeggen we feitelijk dat God er destijds niet goed aan heeft gedaan en nu maar op  zijn schreden moet terug keren, het (mindere) oude verbond weer in ere zou moeten herstellen en dat het (betere) nieuwe verbond niet toereikend zou zijn voor ons mensen, al helemaal niet voor Israël en de Joden. Ik hoor het heel vaak: “God heeft een plan met Israël”, wat zegt Jezus hiervan?

₁₆Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe. ₁₇Want God heeft zijn Zoon niet in de wereld gezonden, opdat Hij de wereld veroordele, maar opdat de wereld door Hem behouden worde.
(Johannes 3:16-17)

God heeft van begin af aan een plan gehad met de wereld, Israël heeft daar tijdelijk een rol in mogen vervullen, maar met de komst van Jezus is de specifieke rol van het oude Israël gekoppeld aan het oude verbond uitgespeeld. De opdracht is veranderd, dit is wat Jezus gaf als opdracht aan de nieuw te vormen gemeente:

₁₉Gaat dan henen, maakt al de volken tot mijn discipelen en doopt hen in de naam des Vaders en des Zoons en des Heiligen Geestes en leert hen onderhouden al wat Ik u bevolen heb. ₂₀En zie, Ik ben met u al de dagen tot aan de voleinding der wereld.
(Mattheus 28:19-20)

Jezus Christus alleen, en het plan van God met deze wereld staat centraal, het gaat alleen om Hem.

Jezus alleen!!!!

Een aantal jaren geleden raakte ik meer en meer onder de indruk van de Hebreeuwse taal. In veel kringen is men vanwege de liefde voor Israël de Hebreeuwse taal steeds meer gaan benadrukken, dat gold ook voor mij. Nagenoeg het hele oude testament is oorspronkelijk in het Hebreeuws geschreven en door verder in te zoomen op de rijkdom van de Hebreeuwse taal lijkt het mogelijk om door te dringen naar diepere lagen, verborgenheden in de tekst die de oppervlakkige lezer zou missen. Hoe zou dit dan werken?

Elk woord in de Hebreeuwse taal is gebaseerd op een basiswoord meestal bestaande uit twee of drie letters. De tweeëntwintig letters zouden dan elk een aparte betekenis hebben die , als je die samen brengt een diepere en meer accurate betekenis van het woord zouden geven.

Om een voorbeeld te geven gaan we naar hetzelfde woord wat we in het vorige blog mee geconfronteerd werden namelijk “in het begin”  in het Hebreeuws  בראשׁי(Bereshith), het eerste woord in de bijbel. Dit woord is een samenstel van vijf letters, namelijk: ב(Beth), deze letter staat voor “huis” en wordt ook gebruikt als voorzetsel “in”, en dat geldt ook hier in dit verband. De volgende letter is ר(Resh), deze letter vertegenwoordigd “het hoofd van een man”. De derde letter is de letter א(Aleph), dit is het plaatje van een “ossenkop”, dit vertegenwoordigt kracht. De vierde letter is שׁ(Shin), deze letter heeft de betekenis van “scherp” of “doordringend”. De laatste is de letter י(Yod), dit vertegenwoordigt een “arm” of “hand”. Door de verschillende betekenissen van de woorden die door de letters worden vertegenwoordigd te combineren zou op deze manier veel meer uit de tekst gehaald kunnen worden, dan dat er oppervlakkig gezien lijkt te staan. Ik laat het hier bij en ga hier verder niet specifiek op in.

Lange tijd ben ik onder de indruk geweest en ben ik op zoek geweest naar deze diepere betekenis, omdat ik meende daardoor dieper inzicht te krijgen in de oorspronkelijke tekst en haar betekenis. Wel heeft dit diep van binnen aan mij geknaagd alsof ik door had dat ik door het zoeken naar het hogere de simpele tekst over het hoofd begon te zien. Het breekpunt kwam bij mij toen ik een keer mijn kleindochter hoorde lezen, ze was toen net begonnen met leren lezen, ze las toen voor zoals dat op school wordt geleerd, als voorbeeld gebruik ik het woordje bal: ‘b’, ‘a’, ‘l’:  ‘bal’. Elke letter vertegenwoordigt een speciale klank, door deze klanken te combineren was zij in staat om het woord te lezen en te begrijpen, zelfs op zeer jeugdige leeftijd. Op dat moment kwam voor mij de vraag op of ditzelfde wellicht ook zou gelden voor het oude Hebreeuws en dat het zoeken naar meer niet een verrijking zou inhouden, maar juist een verarming door iets te zoeken wat nooit bedoeld is, een soort luchtkasteel dus. Ik realiseerde me dat we in de bijbel worden opgeroepen om te schrijven:

₄Hoor, Israël: de HERE is onze God; de HERE is één! ₅Gij zult de HERE, uw God, liefhebben met geheel uw hart en met geheel uw ziel en met geheel uw kracht. ₆Wat ik u heden gebied, zal in uw hart zijn, ₇gij zult het uw kinderen inprenten en daarover spreken, wanneer gij in uw huis zit, wanneer gij onderweg zijt, wanneer gij nederligt en wanneer gij opstaat. ₈Gij zult het ook tot een teken op uw hand binden en het zal u een voorhoofdsband tussen uw ogen zijn, ₉en gij zult ze schrijven op de deurposten van uw huis en aan uw poorten.
(Deuteronomium 6:4-9)

Iedere Israëliet was kennelijk in staat om te schrijven, anders zou de opdracht om op de deurpost te schrijven onzinnig zijn geweest. Wat ik later steeds meer begon te zien was dat elke letter in het Hebreeuws niets meer te betekenen heeft dan de klank die hij vertegenwoordigt. Er zijn aanwijzingen dat de oudste Hebreeuwse inscripties die gevonden zijn in de mijnen van de Sinaï-woestijn, geschreven door mijnwerkers, dateren uit de tijd van Jozef in Egypte. Dit zou kunnen inhouden dat dit zogenaamde klank-alfabet aan de wereld gegeven is om iedereen al van jongs af aan in staat te stellen om te lezen en te schrijven, zodat de bijbel, het woord van God voor iedereen in Israël beschikbaar was. De letters van ons alfabet zijn te herleiden naar het oorspronkelijke zogenaamde Paleo-Hebreeuws en zijn via het Grieks in onze taal terecht gekomen. Een voorbeeld is de oude Hebreeuwse letter א (Aleph) in het Paleo-Hebreeuws weergegeven als  ’𐤀’, er is niet veel fantasie nodig om onze letter ‘A’ daarin te herkennen, en dat geldt voor alle letters en cijfers. De conclusie is dan ook gerechtvaardigd dat het oude Hebreeuwse klank-alfabet door God gegeven is aan de Israëlieten in de tijd van Jozef en dat Mozes en het volk Israël in staat waren om te lezen en te schrijven en dat wij mee mogen liften op deze van God gegeven genade die ook ons in staat stelt om al op zeer jonge leeftijd de bijbel te kunnen lezen. Trouwens in het begin, toen door de boekdrukkunst de bijbel beschikbaar kwam voor iedereen, werd op de scholen de bijbel gebruikt om kinderen lezen en schrijven bij te brengen.

Persoonlijk ben ik dan ook tot de conclusie gekomen dat de meest simpele voor de hand liggende betekenis meestal de juiste is. Als we terug gaan naar het begin dan is mijn conclusie dat het woord בראשׁי(Bereshith),gewoon de betekenis heeft die onze vertalingen er aan geven namelijk  “in den beginne” of “in het begin” en dat het zoeken naar al die dingen waar de Joodse cultuur met hun ‘Pardes’ en ‘Gematria’ prat op gaat en wat ook in zogenaamde Messiaanse kringen erg gewaardeerd wordt, te begrijpen is als een soort afgoderij die zijn oorsprong vindt in Joods gedachtegoed, namelijk dat zij, in tegenstelling tot de overige volken in de wereld, het uitverkoren volk zijn en dat hun taal de enige zou zijn die het woord van God goed zou kunnen weergeven.

Ik wil afsluiten met de constatering dat hiermee nog lang niet alles is gezegd over hoe de bijbel geïnterpreteerd moet worden, in een volgend blog ga ik hier verder op in. Ik wil afsluiten met een kernachtige tekst in de bijbel die aangeeft hoe belangrijk de bijbel echt is om te weten wat belangrijk is en welke weg we te gaan hebben:

₁₀₅Uw woord is een lamp voor mijn voet
en een licht op mijn pad.
(Psalm 119:105)

Eer zij aan God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in mensen een welbehagen
(Lucas 2:14^HSV)

De kerstdagen zijn weer achter de rug, we hebben weer genoten van de sfeer rondom lichtjes en groen, we hebben het nodige vuurwerk weer ontstoken, we staan nu dus aan het begin van een nieuw jaar. Traditioneel is dit een periode waarin vrede centraal staat. Zelfs tijdens de Vietnamoorlog werd er altijd een tijdelijk staakt het vuren afgekondigd om de gedachte aan vrede te benadrukken. Als ik vervolgens mag geloven wat Mark Rutte in een toespraak in Duitsland te berde bracht dan duidt hij op een aanstaande oorlog die de beide oorlogen uit de vorige eeuw zou overtreffen en dit komende jaar zou wel eens het begin daarvan kunnen zijn. We worden uitgedaagd om sneuvelbereid te zijn, alles lijkt erop gericht te zijn om ons klaar te stomen voor deze oorlog en ons daar achter te scharen. Vrede lijkt in deze retoriek ver te zoeken en dat allemaal omdat Poetin van Rusland uit zou zijn op oorlog met het westen. Er worden miljarden vrijgemaakt voor de ontwikkeling en opbouw van wapentuig, zogenaamd om ons klaar te stomen voor de aanstaande oorlog. Ook op andere plaatsen in de wereld is sprake van dreiging en oorlog met alle potentiële vernietiging die oorlog met zich mee brengt. De officiële cijfers voor het aantal doden in Gaza vanaf 7 oktober 2023 is rond de 75.000 doden, het merendeel daarvan is kinderen, ik ben ook deskundigen tegen gekomen die het aantal doden inschatten op 680.000, 380.000 daarvan zouden kinderen zijn. In Soedan zou sprake zijn van genocide, de VS stuurt ondertussen aan op een oorlog met Venezuela, zogenaamd vanwege de aanvoer van drugs dat zou plaats vinden via dat land. Israël is inmiddels de oorlog aan het uitbreiden richting Syrië en Libanon.

Hoe horen wij als christenen hierin te staan? Jezus zegt in de Bergrede:

Zalig zijn de vredestichters, want zij zullen Gods kinderen genoemd worden.
(Mattheus 5:9)

Is dit ook datgene wat wij nastreven, hoe stellen we ons op zowel politiek als binnen de kerk, is alles gericht op het voorkomen van oorlog en het tot stand brengen van vrede? Als het gaat om Oekraïne, dan hoor ik alleen maar oorlogstaal, als het gaat om Gaza dan wordt het aantal doden gerelativeerd en goedgepraat, Soedan en Venezuela lijkt bijna geen aandacht voor te zijn en dat geldt ook binnen de kerken. Als wij claimen dat we Jezus volgen, betekent dat dan ook dat we doorhebben dat deze Jezus de Vredevorst genoemd wordt? Als ook wij ons bedienen van oorlogsretoriek zijn wij dan nog getuigen van Jezus de Vredevorst? Als wij het aantal doden in Gaza en Soedan goedpraten of bagatelliseren hebben wij dan nog iets te getuigen naar mensen met een andere achtergrond zoals moslims, kunnen wij hen dan nog duidelijk maken dat God liefde is en dat Jezus van hen houdt en zijn leven ook voor hen heeft gegeven? Kunnen wij kijkend naar de bovengenoemde tekst nog beweren dat we kinderen van God zijn als wij wegkijken of instemmen met al dit geweld? Jezus geeft naar Pilatus aan dat het Koninkrijk van God van een andere orde is:

Jezus antwoordde: Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld. Als Mijn Koninkrijk van deze wereld was, zouden Mijn dienaars gestreden hebben, opdat Ik niet aan de Joden overgeleverd zou worden, maar nu is Mijn Koninkrijk niet van hier.
(Johannes 18:36)

We kennen de verhalen van het oude testament, verhalen zoals Gideon die de vijand versloeg met 300 man. Ook staan er beloften in de bijbel die duiden op overwinning tegen de druk in:

De HERE zal uw vijanden, die tegen u opstaan, verslagen aan u overleveren. Langs één enkele weg zullen zij tegen u optrekken, maar langs zeven wegen voor u vluchten.
(Deuteronomium 28:7)

En dit is kennelijk van toepassing voor het fysieke Israël onder het oude verbond, als het Koninkrijk van deze wereld zou zijn geweest zou niemand ook maar een schijn van kans gemaakt hebben om Jezus en zijn discipelen te verslaan. Wij hebben echter deel gekregen aan dat andere Koninkrijk, dat niet van deze wereld is en daar gelden nou eenmaal andere normen, geestelijk principes. Wij zijn in navolging van Jezus gericht op vrede en op het welzijn van mensen. Jezus kwam om te redden, te genezen en te bevrijden, dat hoort ook onze grondhouding te zijn. Als wij onszelf christen noemen en ondertussen niet diep van binnen hierop betrokken, zijn we dan wel werkelijk volgelingen van Jezus. Instemmen met dood en verderf of zelfs maar wegkijken, net doen of er niets aan de hand is, is dat waar we voor geroepen zijn? Onszelf angst laten aan praten voor de boze Poetin en de gevaarlijke moslims is dat hoe wij in de wereld dienen te staan? Of getuigen wij van Jezus en zijn Koninkrijk, ook als wij ons uitspreken in politieke zin? Dit is zoals Munther Isaac (منذر اسحق), de Lutherse voorganger uit het door muren omgeven Bethlehem het verwoordde:

Kerst is geen westers verhaal, maar een Palestijns verhaal.
“Deze kerst nodigen we de wereldwijde kerk – en in het bijzonder westerse christenen – uit om te onthouden waar het verhaal begon. Om te onthouden dat Bethlehem geen mythe is, maar een plaats waar nog steeds mensen wonen. Als de christelijke wereld de betekenis van Kerstmis wil eren, moet ze haar blik richten op Bethlehem – niet het Bethlehem uit onze verbeelding, maar het echte Bethlehem, een stad waarvan de inwoners vandaag de dag nog steeds schreeuwen om gerechtigheid, waardigheid en vrede.”

Durven wij ook in deze spiegel te kijken en te begrijpen dat onze getuigenis gaat over vrede, zonder onderscheid in etniciteit, gender of maatschappelijk status?  De vrede van Christus is bestemd voor alle mensen, ook die mensen die wij geneigd zijn te zien als onze vijanden. Mijn hart huilt als ik zie hoe vele zichzelf christen noemende mensen hierin lijken te staan. Volgen wij Jezus nog?

…Gij zijt de leraar van Israël, en deze dingen verstaat gij niet?
…Indien Ik ulieden van het aardse gesproken heb, zonder dat gij gelooft, hoe zult gij geloven, wanneer Ik u van het hemelse spreek?
(Johannes 3:10 en 12)

Jezus is in gesprek met Nikodemus, een overste uit Israël, een lid van het toenmalige Sanhedrin in Jeruzalem. Deze Nikodemus was ’s nachts naar Jezus toegekomen tijdens het feest van de ongezuurde broden, nieuwsgierig om te horen waar deze Jezus voor zou staan. Er ontspint zich een gesprek over het Koninkrijk van God. Jezus benadrukt in dit gesprek eerst welke voorwaarden van toepassing zijn om er deel van uit te kunnen maken. Jezus praat over wedergeboorte, geboren zijn uit de Geest. Uit dit gesprek wordt vooral duidelijk dat Jezus en Nikodemus volledig langs elkaar heen praten, Nikodemus begrijpt niets van wat Jezus zegt, en Jezus verwijt hem dat ook. Hij, als leraar van Israël, zou deze dingen moeten begrijpen, maar het tegendeel blijkt waar te zijn. Jezus probeert in dit gesprek duidelijk te maken dat het Koninkrijk van God een geestelijke, hemelse realiteit is en geen aardse. Je moet bedenken dat de Joodse toekomstverwachting er op gericht was dat het oude Israël onder David en Salomo op zeker moment weer in ere zou worden hersteld en dat zou realiteit moeten worden als de Messias zou verschijnen. Het verwijt van Jezus is dat ze van het aardse al niets begrepen hebben en dat ze daardoor ook niet in staat zouden zijn om datgene waar Jezus over spreekt te kunnen begrijpen. Kennelijk begrijpen ze de functie van het Mozaïsche verbond en de daaraan gekoppelde tempeldienst, die deel uit maken van het aardse, niet echt. In het gedeelte dat erop volgt legt Jezus de verbinding tussen de slang in de woestijn in de tijd van Mozes en het doel waar Hij voor gekomen is, daarmee wil Hij duidelijk maken dat de affaire met de koperen slang een plaatje is dat vooruit wijst naar de toekomst. Op die manier wil Jezus duidelijk maken dat datgene wat Israël in het aardse heeft meegemaakt, en dat geldt ook voor alle zaken rondom de priesterdienst en de tempel, plaatjes zijn van iets veel groters wat de beperkingen van ons fysieke bestaan verre te buiten gaat. Alles wat betrekking heeft op het Koninkrijk van God en het Evangelie is zo veel groter dan wat zij, de Joden in hun tijd konden begrijpen. Paulus legt op diverse plaatsen uit wat het verschil is tussen waar het in het oude testament om draaide en alles waar het nieuwe verbond voor staat. Ik zoom even in op een passage uit de brief aan de Hebreeën die gericht was aan de Joodse Christenen van die tijd:

₁De hoofdzaak van ons onderwerp is, dat wij zulk een hogepriester hebben, die gezeten is ter rechterzijde van de troon der majesteit in de hemelen, ₂de dienst verrichtende in het heiligdom, in de ware tabernakel, die de Here opgericht heeft, en niet een mens.
₃Want iedere hogepriester treedt op om gaven en offers te brengen, en om die reden was het noodzakelijk, dat ook deze iets had om te offeren. ₄Indien Hij nu op aarde was, dan zou Hij niet eens priester wezen, daar er (hier reeds) zijn om volgens de wet de gaven te offeren. ₅Dezen verrichten slechts dienst bij een afbeelding en schaduw van het hemelse, blijkens de godsspraak, die Mozes ontving, toen hij de tabernakel zou gereedmaken. Zie toe, zegt Hij immers, dat gij alles maakt naar het voorbeeld, dat u getoond werd op de berg. ₆Nu echter heeft Hij een zoveel verhevener dienst verkregen, als Hij de middelaar is van een beter verbond, waarvan de rechtskracht op betere beloften berust.
(Hebreeën 8:1-6)

Wat Paulus hier probeert duidelijk te maken aan Joden die deel uitmaakten van het verbondsvolk, dat de werkelijkheid waar wij deel van uitmaken eerst en vooral geestelijk en hemels is en ook nog veel beter dan het Mozaïsche verbond. Paulus gebruikt termen als ‘schaduw’ en ‘afbeelding, deze zijn te vergelijken met een foto. Je kunt heel blij worden van een foto, maar werkelijk deel uitmaken van de omgeving die op de foto staat overtreft natuurlijk alles. De geestelijke werkelijkheid waar Paulus aan refereert is datgene waar het allemaal om draait.

Terug naar Nikodemus, hij verwachtte het herstel van de oude glorie van Jeruzalem en David als haar koning, het herstel van het oorspronkelijke Israël dus. Jezus echter spreekt verderop over alle mensen op aarde, de wereld, en het heil dat voor hen bestemd zou zijn als zij in Hem als eniggeboren Zoon zouden geloven. Joden waren gewend geraakt aan het idee dat een leven met God uitsluitend voor hen bestemd zou zijn en dat de rest van de mensheid er eigenlijk niet toe doet, iets wat Joden getuige diverse uitspraken in de Talmoed nog steeds geloven, zij zijn het exclusieve uitverkoren volk, zij vinden van zichzelf dat zij ook genetisch van een hogere orde zijn, zij denken bij uitstek in staat te zijn zich aan de wetten van God te houden, heidenen zouden niet beschikken over deze kwaliteiten. Wat deze Joden niet begrijpen is dat zij zich beperken tot het herstel van het aardse en dat zij geen zicht hebben op het veel grotere hemelse wat aan Jezus Christus verbonden is.

Veel christenen zijn vanwege het omarmen van zionistisch gedachtegoed hier ook terecht gekomen. De toekomstverwachting die eeuwenlang uitsluitend betrekking had op de realiteit van het zijn in Christus en alles wat dat impliceert, gecombineerd met de verwachte wederkomst van Jezus, dit vervangen door weer verwachtingvol te gaan letten op de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en de huidige staat Israël betekent dat velen daardoor het oorspronkelijke, geestelijk c.q. hemelse perspectief kwijt raken. Hun perspectief van het nieuwe verbond wordt langzamerhand steeds kleiner, het besef wat het betekent om in Christus deel uit te maken van het hemelse raken ze langzaam maar zeker kwijt. Maar even een tekst:

₃Gezegend zij de God en Vader van onze Here Jezus Christus, die ons met allerlei geestelijke zegen in de hemelse gewesten gezegend heeft in Christus.
(Efeziërs 1:3)

₁₉en hoe overweldigend groot zijn kracht is aan ons, die geloven, naar de werking van de sterkte zijner macht, ₂₀die Hij heeft gewrocht in Christus, door Hem uit de doden op te wekken en Hem te zetten aan zijn rechterhand in de hemelse gewesten, ₂₁boven alle overheid en macht en kracht en heerschappij en alle naam, die genoemd wordt niet alleen in deze, maar ook in de toekomende eeuw. ₂₂En Hij heeft alles onder zijn voeten gesteld en Hem als hoofd boven al wat is, gegeven aan de gemeente, ₂₃die zijn lichaam is, vervuld met Hem, die alles in allen volmaakt.
(Efeziërs 1:19-23)

Het perspectief op deze huidige werkelijkheid wordt verdrongen door het zogenaamd toekomstige perspectief op Israël. De rijkdom die gekoppeld is aan het nieuwe verbond waar wij nu deel van uitmaken verdwijnt langzaam maar zeker.

Jezus probeert duidelijk te maken dat het hemelse wat gekoppeld is aan zijn komst datgene is waar alles om draait en dat het aardse alleen maar een plaatje is:

 ₁₉Dit is het oordeel, dat het licht in de wereld gekomen is en de mensen de duisternis liever gehad hebben dan het licht, want hun werken waren boos. ₂₀Want een ieder, die kwaad bedrijft, haat het licht, en gaat niet tot het licht, opdat zijn werken niet aan de dag komen; ₂₁maar wie de waarheid doet, gaat tot het licht, opdat van zijn werken blijke, dat zij in God verricht zijn.
(Johannes 3:19-21)

Het oude Jeruzalem en ook het huidige Israël maken deel uit van de beschreven aardse werkelijkheid die nog steeds gekoppeld is aan de duisternis. Jezus afwijzen heeft grote gevolgen voor iedereen, dan blijf je hangen in de duisternis. Als wij als christenen ons daar weer mee verbinden komen wij ook weer in duisternis terecht.

We zijn begonnen met de leraar van Israël die niet alleen geen oog heeft voor het hemelse, maar ook het aardse niet goed begrijpt. Menen dat we bij de joden te rade moeten gaan om inzicht te krijgen in bijbelse aangelegenheden, kan alleen maar tot gevolg hebben dat ons perspectief op Jezus Christus en het evangelie meer en meer gaat vertroebelen met alle gevolgen van dien.

₂₄Dit is iets, waarin een diepere zin ligt. Want dit zijn twee bedelingen: de ene van de berg Sinaï, die slaven baart, dit is Hagar. ₂₅Het (woord) Hagar betekent de berg Sinaï in Arabië. Het staat op één lijn met het tegenwoordige Jeruzalem, want dat is met zijn kinderen in slavernij. ₂₆Maar het hemelse Jeruzalem is vrij; en dat is onze moeder. 
(Galaten 4:24-26)

De keus is aan ons, van welke van de beide bedelingen willen wij ten volle deel uitmaken? Het oude Jeruzalem is in slavernij en dat geldt ook vandaag nog steeds, het hemelse Jeruzalem is vrij, dat is de plaats waar Jezus gezeten is en waar wij deel van uitmaken als wij werkelijk en uitsluitend in Hem zijn.

Als Johannes de Doper optreedt bij de Jordaan, daar mensen doopt als zij zich bekeren, komen er ook een groep Farizeeën en Sadduceeën naar hem toe om ook gedoopt te worden. Johannes is nogal direct naar deze groep godsdienstige leiders, (trouwens niet alleen naar deze groep, ook in het Lucas evangelie in hoofdstuk 3:7  gebruikt hij onderstaande bewoordingen voor de hele menigte). Hij betitelt hen als adderengebroed:

…Adderengebroed, wie heeft u een wenk gegeven om de komende toorn te ontgaan? ₈Brengt dan vrucht voort, die aan de bekering beantwoordt…
(Mattheus 3:7-8)

Door zich te bedienen van deze bewoordingen schuift hij deze groep vrome mannen in de hoek van de oude slang, de duivel dus.(Trouwens Jezus doet dat ook onder andere in Johannes 8:44 en Mattheus 23). Deze vrome mannen waren leiders in het toenmalige Judea en wellicht deel uitmakend van het Sanhedrin. Uiterlijk gezien waren deze mensen heel vroom en overtuigend, maar Johannes had door dat achter deze façade van vroomheid een satanisch iets schuil ging. Door hen te wijzen op hun vrucht, een vrucht die de komende toorn tot gevolg zou hebben, geeft hij aan hen aan dat uiterlijke vroomheid alleen het niet gaat maken, maar dat er een echte vrucht van bekering moet zijn om de komende toorn te kunnen ontgaan. Beide, de komst van de Messias en de verwoesting van Jeruzalem worden aangekondigd door de engel Gabriel in Daniel 9:24-27, en zijn dus nauw met elkaar verbonden.

Johannes de Doper had zoveel geestelijk inzicht dat hij direct door de façade wist heen te prikken. Wij in onze tijd hebben ook de opdracht om door dit soort zaken heen te kijken. Paulus waarschuwt ons:

 ₁₁En neemt geen deel aan de onvruchtbare werken der duisternis, maar ontmaskert ze veeleer, ₁₂want het is zelfs schandelijk om te noemen, wat heimelijk door hen wordt verricht; ₁₃maar als dat alles door het licht ontmaskerd wordt, komt het aan de dag; want al wat aan de dag komt is licht.
(Efeziërs 5:11-13)

De grote vraag voor ons is waaraan wij datgene kunnen herkennen wat schuil gaat achter een masker van vroomheid, anders zullen wij ook niet in staat zijn de leugens te ontmaskeren. Hiervoor wil ik twee teksten aanhalen die voor ons behulpzaam kunnen zijn in het uitvoeren van de bijbelse opdracht:

₁₇Zo brengt iedere goede boom goede vruchten voort, maar de slechte boom brengt slechte vruchten voort. ₁₈Een goede boom kan geen slechte vruchten dragen, of een slechte boom goede vruchten dragen. ₁₉Iedere boom, die geen goede vrucht voortbrengt, wordt uitgehouwen en in het vuur geworpen. ₂₀Zo zult gij hen dan aan hun vruchten kennen.
(Mattheus 7:17-20)

₁₄Wat baat het, mijn broeders, of iemand al beweert geloof te hebben, als hij geen werken heeft? Kan dat geloof hem behouden? ₁₅Stel, dat een broeder of zuster gebrek heeft aan kleding en aan dagelijks voedsel, ₁₆en iemand uwer zegt tot hen: Gaat heen in vrede, houdt u warm en eet goed, zonder hen echter van het nodige voor het lichaam te voorzien, wat baat dit? ₁₇Zo is het ook met het geloof: indien het niet met werken gepaard gaat, is het, op zichzelf genomen, dood. ₁₈Maar, zal iemand zeggen: Gij hebt geloof en ík heb werken. Toon mij dan uw geloof zonder de werken, en ik zal u mijn geloof tonen uit mijn werken. ₁₉Gij gelooft, dat God één is? Daaraan doet gij wèl, (maar) dat geloven de boze geesten ook en zij sidderen.
(Jakobus 2:14-19)

Waar moeten wij op letten? Op de uitwerking en niet op mooie praatjes. Als we kijken naar de uitwerking die de komst van het “uitverkoren volk” heeft voor de mensen die eeuwenlang in Palestina hebben gewoond , dan zien we alleen leugen, diefstal en moord. Gaza is met de grond gelijk gemaakt en de schattingen van het aantal doden aan Palestijnse kant lopen uiteen van 60.000 tot meer dan 600.000 mensen, velen daarvan vrouwen en jonge kinderen. Op dit moment worden in de zogenaamde Westbank Palestijnse huizen en bezittingen vernield en mensen vermoord, daaronder zijn ook christelijke dorpen die onder vuur worden genomen. De “fantastische, gezegende Joden” in Israël laten al meer dan 75 jaar een spoor van dood en verderf achter in dat gebied.

Maar ik kan ook wel wat dichter bij huis blijven. Persoonlijk hebben wij al een aantal maanden een vlag te hangen die een combinatie is van de Friese en de Palestijnse vlag, deze vlag is ontworpen voor de organisatie die zich “Friesland voor Palestina” noemt. Wij halen tegenwoordig ’s nachts de vlag binnen omdat hij al twee keer van de muur getrokken is, in eerst instantie belandde hij in de sloot en konden wij deze terug halen, in tweede instantie vonden wij de vlag totaal vernield terug. Wij waren dus genoodzaakt om een nieuwe vlag te kopen. De enige die ik kan bedenken die zich aan deze vorm van vandalisme schuldig zou willen maken is ofwel een Joodse Zionist of , en dat lijkt mij het meest waarschijnlijk, een Christen-Zionist, die vindt dat deze vlag er niet hoort te hangen en zich dus verlaagt tot het vernielen van andermans bezittingen en ons het recht te ontnemen over de situatie in het Midden-Oosten een andere mening te hebben. Jezus gebruikt in Johannes 8 duidelijke woorden als hij verwijst naar Abraham:

 …Indien gij kinderen van Abraham zijt, doet dan de werken van Abraham; ₄₀maar nu tracht gij Mij te doden, een mens, die u de waarheid gezegd heeft, welke Ik van God gehoord heb; dit deed Abraham niet.
(Johannes 8:39-40)

Abraham heeft zijn hele leven in vrede geleefd te midden van de Kanaänieten. Abraham heeft dus nooit iets gedaan om zich het “beloofde land” eigenmachtig toe te eigenen. Het was pas in de tijd van Mozes en Jozua, vierhonderddertig jaar later, dat er een goddelijke opdracht was om deze specifiek benoemde volken te vernietigen. Israël was in dit geval het instrument van Gods wraak over de zonden van deze volken. Echter als later de Israëlieten zich schuldig maken aan dezelfde zonden, komen ook zij onder het oordeel terecht. Een instrument zijn van Gods toorn zoals Israël dat was, brengt kennelijk verplichtingen met zich mee, er moet sprake zijn van heiligheid, anders mogen zij deze taak niet uitvoeren.

 ₁₇Voorts hadden zij hun zonen en dochters door het vuur doen gaan, waarzeggerij en wichelarij gepleegd en zich verkocht om te doen wat kwaad is in de ogen des HEREN en Hem daardoor te krenken. ₁₈Daarom was de HERE zeer vertoornd geworden op Israël en had hen van voor zijn aangezicht verwijderd: niets bleef er over dan alleen de stam van Juda.
(2 Koningen 17:17-18)

Los van wat ik eerder noemde, de huidige staat Israël is berucht vanwege de enorme LHBTQ gemeenschap vooral in Tel Aviv, waar jaarlijks de grootste gay-parade van de wereld is. Het aantal abortussen is nergens in de wereld zo groot als in Israël. Kijkend naar deze zaken en die dan spiegelen aan de eerder aangehaalde teksten, dan moet toch duidelijk zijn dat we hier niet kijken naar een gezegend volk maar een vervloekt volk?

Als ik dan te maken krijg met mensen die zich Christen noemen en dit op zijn best gedogen en vaak goed praten, en dat vaak ook nog van harte ondersteunen, mag ik dan op dezelfde manier de spiegel omhoog houden die Johannes de Doper, Jezus en Jakobus omhoog hielden naar hun volksgenoten?  Als iemand zich christen noemt en zich vervolgens laat verleiden om andermans spullen te vernielen, geeft zo iemand dan blijk van het feit dat hij christen is, of moeten we zo iemand in de hoek zetten waar Jezus de Joden neerzet, namelijk als kinderen van de duivel?

₄₄Gij hebt de duivel tot vader en wilt de begeerten van uw vader doen. Die was een mensenmoorder van den beginne en staat niet in de waarheid, want er is in hem geen waarheid. Wanneer hij de leugen spreekt, spreekt hij naar zijn aard, want hij is een leugenaar en de vader der leugen.
(Johannes 8:44)

Dit is hoe Jezus vrome, godsdienstige Joden betitelt, die elke sabbat in de synagoge te vinden zijn en in Jeruzalem aanwezig zijn voor de feesten, een of twee keer per week vasten, dagelijks de Torah bestuderen en deze, naar eigen zeggen, strikt in acht nemen. Waar staan wij dan als christenen als wij zonde goedpraten bij onszelf en bij anderen, is de vrucht die op die manier naar voren komt een vrucht van de Geest?

₂₂Maar de vrucht van de Geest is liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing. ₂₃Tegen zodanige mensen is de wet niet. ₂₄Want wie Christus Jezus toebehoren, hebben het vlees met zijn hartstochten en begeerten gekruisigd.
(Galaten 5:22-24)

Als dit niet de vrucht is die na verloop van tijd in ons leven tevoorschijn komt, durven we onszelf dan christen ofwel navolger van Christus te noemen?  Is Jezus niet de Vredevorst? Hebben wij het geloof wat kenmerkend was voor Abraham, ook in zijn omgang met de plaatselijke bevolking?

₁₆Daarom is het (alles) uit geloof, opdat het zou zijn naar genade, en dus de belofte zou gelden voor al het nageslacht, niet alleen voor wie uit de wet, maar ook voor wie uit het geloof van Abraham zijn, die de vader van ons allen is, ₁₇gelijk geschreven staat: Tot een vader van vele volken heb Ik u gesteld – voor het aangezicht van die God, in wie hij geloofde, die de doden levend maakt en het niet zijnde tot aanzijn roept.
(Romeinen 4:16-17)

Als er dan sprake is van het feit dat God de Joden dit land heeft beloofd, iets wat ik trouwens betwijfel, hadden de Joden dan niet gewoon op een mandaat van God kunnen wachten en op die manier tonen dat zij het geloof van Abraham bezitten in plaats van het zich met geweld toe-eigenen van andermans land en bezittingen?

₂₂En weest daders des woords en niet alleen hoorders: dan zoudt gij uzelf misleiden. ₂₃Want wie hoorder is van het woord en niet dader, die gelijkt op een man, die het gelaat, waarmede hij geboren is, in een spiegel beschouwt; ₂₄want hij heeft zich beschouwd, is heengegaan en heeft terstond vergeten, hoe hij er uitzag. ₂₅Maar wie zich verdiept in de volmaakte wet, die der vrijheid, en daarbij blijft, niet als een vergeetachtige hoorder, doch als een werkelijk dader, die zal zalig zijn in zijn doen.
₂₆Indien iemand meent godsdienstig te zijn en daarbij zijn tong niet in toom houdt, maar zijn hart misleidt, diens godsdienst is waardeloos. ₂₇Zuivere en onbevlekte godsdienst voor God, de Vader, is: omzien naar wezen en weduwen in hun druk en zichzelf onbesmet van de wereld bewaren.
(Jakobus 1:22-27)